Laravel: Sıfırdan İleri Seviye

Laravel Proje Yapısı

Laravel projeleri belirli bir klasör yapısı izler. Bu yapıyı anlamak, framework'ü etkili kullanmak için çok önemlidir.

my-project/
├── app/                    # Uygulama kodu
│   ├── Console/           # Artisan komutları
│   ├── Exceptions/        # Exception handler'lar
│   ├── Http/              # HTTP katmanı
│   │   ├── Controllers/   # Controller sınıfları
│   │   ├── Middleware/    # Middleware sınıfları
│   │   └── Requests/      # Form Request sınıfları
│   ├── Models/            # Eloquent modeller
│   └── Providers/         # Service Provider'lar
│
├── bootstrap/             # Framework bootstrap
│   ├── app.php           # Application instance
│   └── cache/            # Optimizasyon cache'leri
│
├── config/                # Konfigürasyon dosyaları
│   ├── app.php           # Uygulama ayarları
│   ├── auth.php          # Authentication ayarları
│   ├── database.php      # Veritabanı ayarları
│   └── ...
│
├── database/              # Veritabanı dosyaları
│   ├── factories/        # Model factory'leri
│   ├── migrations/       # Migration dosyaları
│   └── seeders/          # Seeder sınıfları
│
├── public/                # Web erişilebilir dosyalar
│   ├── index.php         # Giriş noktası
│   ├── css/              # CSS dosyaları
│   ├── js/               # JavaScript dosyaları
│   └── storage/          # Storage symlink
│
├── resources/             # Kaynak dosyalar
│   ├── css/              # Sass/CSS kaynakları
│   ├── js/               # JavaScript kaynakları
│   └── views/            # Blade template'leri
│
├── routes/                # Route tanımları
│   ├── web.php           # Web route'ları
│   ├── api.php           # API route'ları
│   └── console.php       # Artisan komutları
│
├── storage/               # Uygulama storage
│   ├── app/              # Uygulama dosyaları
│   ├── framework/        # Framework cache
│   └── logs/             # Log dosyaları
│
├── tests/                 # Test dosyaları
│   ├── Feature/          # Feature testleri
│   └── Unit/             # Unit testleri
│
├── vendor/                # Composer paketleri
├── .env                   # Environment değişkenleri
├── .env.example           # Environment örneği
├── artisan                # Artisan CLI
├── composer.json          # Composer bağımlılıkları
└── package.json           # NPM bağımlılıkları

Önemli Klasörler

app/ - Uygulama Kodu

Tüm uygulama kodunuz burada bulunur. PSR-4 autoloading ile App namespace'i bu klasöre map edilir.

// app/Models/User.php
namespace App\Models;

class User extends Model
{
    // ...
}

config/ - Konfigürasyon

Tüm ayarlar burada bulunur. Her dosya bir array döner:

// config/app.php
return [
    'name' => env('APP_NAME', 'Laravel'),
    'env' => env('APP_ENV', 'production'),
    'debug' => (bool) env('APP_DEBUG', false),
    'url' => env('APP_URL', 'http://localhost'),
    'timezone' => 'Europe/Istanbul',
    'locale' => 'tr',
    // ...
];

routes/ - Route Tanımları

• web.php: Session, CSRF koruması, cookie şifreleme middleware'leri aktif
• api.php: Stateless, throttle middleware'i aktif, /api prefix'li
• console.php: Closure-based Artisan komutları

Environment Değişkenleri (.env)

.env dosyası ortam bazlı değişkenleri saklar. Asla Git'e commit etmeyin!

APP_NAME="My Laravel App"
APP_ENV=local
APP_KEY=base64:xxxxx
APP_DEBUG=true
APP_URL=http://localhost

LOG_CHANNEL=stack
LOG_LEVEL=debug

DB_CONNECTION=mysql
DB_HOST=127.0.0.1
DB_PORT=3306
DB_DATABASE=my_database
DB_USERNAME=root
DB_PASSWORD=secret

CACHE_DRIVER=file
QUEUE_CONNECTION=sync
SESSION_DRIVER=file

MAIL_MAILER=smtp
MAIL_HOST=mailhog
MAIL_PORT=1025

env() Helper

// .env'den değer okuma
$appName = env('APP_NAME');
$appName = env('APP_NAME', 'Default Name'); // Default değer

// Config üzerinden okuma (önerilen)
$appName = config('app.name');

Config Kullanımı

// Değer okuma
$timezone = config('app.timezone');
$default = config('app.nonexistent', 'default');

// Nested değer
$driver = config('database.connections.mysql.driver');

// Runtime'da değer set etme
config(['app.timezone' => 'UTC']);

// Tüm config'i al
$allConfig = config('app');

Custom Config Dosyası

// config/services.php
return [
    'stripe' => [
        'key' => env('STRIPE_KEY'),
        'secret' => env('STRIPE_SECRET'),
    ],
    'openai' => [
        'api_key' => env('OPENAI_API_KEY'),
        'model' => env('OPENAI_MODEL', 'gpt-4'),
    ],
];

// Kullanım
$stripeKey = config('services.stripe.key');

Cache Komutları

# Config cache (production için)
php artisan config:cache
php artisan config:clear

# Route cache
php artisan route:cache
php artisan route:clear

# View cache
php artisan view:cache
php artisan view:clear

# Tüm cache'leri temizle
php artisan optimize:clear