Laravel: Sıfırdan İleri Seviye

Routing Temelleri

Route'lar, gelen HTTP isteklerini ilgili controller veya closure'a yönlendirir. Laravel'de route'lar routes/ klasöründe tanımlanır.

Temel Route Tanımlama

// routes/web.php
use Illuminate\Support\Facades\Route;

// GET request
Route::get('/', function () {
    return view('welcome');
});

// POST request
Route::post('/contact', function () {
    return 'Form gönderildi';
});

// Diğer HTTP metodları
Route::put('/user/{id}', function ($id) { /* ... */ });
Route::patch('/user/{id}', function ($id) { /* ... */ });
Route::delete('/user/{id}', function ($id) { /* ... */ });

// Birden fazla metod
Route::match(['get', 'post'], '/form', function () { /* ... */ });

// Tüm metodlar
Route::any('/webhook', function () { /* ... */ });

Route Parametreleri

// Zorunlu parametre
Route::get('/user/{id}', function ($id) {
    return "User ID: $id";
});

// Birden fazla parametre
Route::get('/post/{post}/comment/{comment}', function ($postId, $commentId) {
    return "Post: $postId, Comment: $commentId";
});

// Opsiyonel parametre
Route::get('/user/{name?}', function ($name = 'Misafir') {
    return "Merhaba, $name!";
});

// Regex constraint
Route::get('/user/{id}', function ($id) {
    return "User ID: $id";
})->where('id', '[0-9]+');

// Birden fazla constraint
Route::get('/user/{id}/{name}', function ($id, $name) {
    // ...
})->where([
    'id' => '[0-9]+',
    'name' => '[a-z]+',
]);

// Global constraint (RouteServiceProvider'da)
Route::pattern('id', '[0-9]+');

Named Routes

Route'lara isim vererek URL üretimi kolaylaşır:

// İsimli route tanımlama
Route::get('/dashboard', function () {
    return view('dashboard');
})->name('dashboard');

Route::get('/user/{id}/profile', function ($id) {
    // ...
})->name('user.profile');

// URL üretme
$url = route('dashboard');
// /dashboard

$url = route('user.profile', ['id' => 1]);
// /user/1/profile

// Blade'de kullanım
Dashboard
Profil

// Yönlendirme
return redirect()->route('dashboard');
return to_route('user.profile', ['id' => 1]);

Route Grupları

// Prefix ile gruplama
Route::prefix('admin')->group(function () {
    Route::get('/dashboard', function () {
        // /admin/dashboard
    });
    Route::get('/users', function () {
        // /admin/users
    });
});

// Middleware ile gruplama
Route::middleware(['auth', 'verified'])->group(function () {
    Route::get('/profile', function () {
        // Auth ve verified middleware uygulanır
    });
    Route::get('/settings', function () {
        // Auth ve verified middleware uygulanır
    });
});

// Name prefix ile gruplama
Route::name('admin.')->group(function () {
    Route::get('/dashboard', function () {
        // Route ismi: admin.dashboard
    })->name('dashboard');
});

// Birden fazla özellik
Route::prefix('admin')
    ->name('admin.')
    ->middleware(['auth', 'admin'])
    ->group(function () {
        Route::get('/dashboard', [AdminController::class, 'dashboard'])
            ->name('dashboard');
    });

Controller'a Yönlendirme

use App\Http\Controllers\UserController;

// Tek metod
Route::get('/users', [UserController::class, 'index']);
Route::get('/users/{id}', [UserController::class, 'show']);
Route::post('/users', [UserController::class, 'store']);

// Resource route (CRUD için)
Route::resource('posts', PostController::class);
// Oluşturulan route'lar:
// GET     /posts              -> index
// GET     /posts/create       -> create
// POST    /posts              -> store
// GET     /posts/{post}       -> show
// GET     /posts/{post}/edit  -> edit
// PUT     /posts/{post}       -> update
// DELETE  /posts/{post}       -> destroy

// Sadece belirli metodlar
Route::resource('posts', PostController::class)
    ->only(['index', 'show']);

Route::resource('posts', PostController::class)
    ->except(['destroy']);

// API Resource (create ve edit hariç)
Route::apiResource('posts', PostController::class);

Route Model Binding

use App\Models\User;

// Implicit binding
Route::get('/user/{user}', function (User $user) {
    return $user->email;
});
// Laravel otomatik olarak User::findOrFail($id) yapar

// Custom key
Route::get('/user/{user:email}', function (User $user) {
    return $user->name;
});
// User::where('email', $email)->firstOrFail()

// Explicit binding (RouteServiceProvider)
Route::model('user', User::class);

Route Caching

# Production için route cache
php artisan route:cache

# Cache temizleme
php artisan route:clear

# Route listesi görüntüleme
php artisan route:list
php artisan route:list --path=api
php artisan route:list --name=admin